Mükemmelliyetçilik OKB’ye yol açıyor

Güncel
OKB

Obsesif Kompulsif Bozuklukların biyo-psiko-sosyal bir hastalık olduğunu belirten uzmanlar, çocuk ve ergenlerde mükemmeliyetçilik, ‘ya hep ya hiç’ tarzı düşünce kalıpları ve olumsuza odaklanma gibi bilişsel süreçlerin OKB oluşumunda, tetiklenmesinde ve sürmesinde önemli rol oynadığını vurguluyor. Uzmanlar, özellikle daha küçük yaş grubunda takıntıları belirlemenin oldukça zor olduğuna dikkat çekiyor ve tedavide mutlaka psikoterapiye yer verilmesini tavsiye ediyor. Uzmanlara göre aile ortamında iletişimin kısıtlı olması, duygularına yeterince önem verilmemesi ve aşırı müdahaleci ebeveyn yaklaşımları çocuk ve ergenlerde OKB’yi tetikliyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Çocuk – Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Ali Mert Beşenek, çocuklarda ve ergenlerde görülebilen Obsesif Kompulsif Bozuklukların tanı biçimlerine,  yol açan nedenlere ve tedavi yöntemlerine değindi.

Halk arasında vesvese olarak tanımlanıyor

Obsesif Kompulsif Bozukluk ya da kısa adı ile OKB’nin halk arasında ‘takıntı bozukluğu’ ya da ‘vesvese’ gibi çok farklı isimlerle bilindiğini vurgulayan Çocuk – Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Ali Mert Beşenek, “İsminden de anlaşılacağı gibi OKB iki bileşenden oluşuyor. Bunlar ‘obsesyonlar’ ve ‘kompulsiyonlar’ olarak tanımlanıyor. Saçma, mantıksız, gereksiz ve yersiz olduğunu bildiğimiz halde aklımızdan çıkaramadığımız, kontrolümüz dışında zihnimize giren, bizi zorlayan ve strese sokan düşüncelere obsesyon yani takıntı adı veriliyor. Obsesif düşüncelerin bizde yarattığı huzursuzluk, sıkıntı, gerginlik ve rahatsızlık hissini azaltmak için yaptığımız davranışlar ise kompulsiyon yani zorlantı olarak tanımlanıyor.” dedi.

Yaş küçüldükçe obsesyonları fark etmek zorlaşıyor

Bir çocuğun 10 kere ışığı açıp kapamazsa anne ve babasına kötü bir şey olacağını düşünmesinin ‘obsesyon’, bunun yarattığı gerginlik ile baş edemeyip bu çocuğun 10 kere ışığı açıp kapamasının ise ‘kompulsiyon’ olarak değerlendirildiğini belirten Beşenek, “Çocuk ve ergenlerde hem obsesyonlar hem de kompulsiyonlar çok farklı şekillerde ve içeriklerde karşımıza çıkabiliyor. Yaş küçüldükçe obsesyonları tam olarak fark etmek zor olmaktadır. Ve genelde sadece kompulsiyonlar şeklinde görülmektedir.” ifadelerini kullandı.

Aile ortamı OKB oluşumunda önemli bir etken

Beşenek, her psikiyatrik hastalıkta olduğu gibi OKB’nin de biyo-psiko-sosyal bir hastalık olduğunu söyledi. Ve sözlerine şöyle devam etti:

“OKB’nin biyolojik yönünü genetik yüklülük oluşturmaktadır. Ve ailede OKB veya benzeri bir hastalık olması çocuklarda OKB riskini artırıyor. Psikolojik yönden ise çocuğun kendisi ve kişiliği ile ilgili etmenler devreye giriyor. Mükemmeliyetçilik, ‘ya hep ya hiç’ tarzı düşünce kalıpları görülmektedir. Ayrıca felaketleştirme, olumsuza odaklanma ve aşırı genelleme gibi bilişsel süreçler OKB oluşumunda, tetiklenmesinde ve sürmesinde önemli rol oynuyor. OKB’nin sosyal yönünde ise en büyük etmen aile ve ebeveynlerin tutumlarıdır. İletişimin kısıtlı olduğu, duygulara yeterince önem verilmeyen ortamlarda görülmektedir. Ayrıca aşırı korumacı ve aşırı müdahaleci ebeveynlik biçimlerinin mevcut olduğu durumlarda da görülmektedir. Çocuğun kendisi olarak var olmasına ortam hazırlanmayan ailelerde de bu duruma rastlanmaktır. Ayrıca çocuk adına kararlar alınan aile ortamlarında OKB’nin daha fazla görüldüğünü söyleyebiliriz.”

Sınırlar iyi çizilmelidir

Ilımlı düzeyde düzenlilik, tertiplilik ve mükemmeliyetçiliğin toplumda kabul gören, takdir edilen ve hatta teşvik edilen durumlardır. Dr. Ali Mert Beşenek, “Ancak burada hastalık ve iyilik hali arasındaki sınırı iyi çizmek gerekiyor. Çocuk ve ergenin bu davranışları ne zaman obsesyon boyutuna varıp çocukta ruhsal bir sıkıntı yaratmaya başlarsa beraberinde okul – aile – akran işlevselliğinde bozulmalar meydana gelir. Takıntıları nedeniyle insanlarla ilişkiye girmekten kaçınabilmektedir. Ya da okula gitmek istemeyebilir, dışarı çıkmak istemeyebilir. Veya eve misafir gelmesini istemeyebilir. Çocuğun hayatında ciddi bozulmaya sebep olabilecek düzeydeki takıntılar ve zorlantılar bir çocuk psikiyatri uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.”

Davranışları tik olarak düşünülmektedir

Özellikle daha küçük yaş grubunda takıntıları belirlemenin oldukça zor olduğuna dikkat çeken  Dr. Ali Mert Beşenek, “Küçük yaştaki çocuklarda büyüsel düşünceler oldukça sık görülmektedir. Bu durum çocuğun gelişimsel normal bir özelliği olarak kabul edilmektedir. Ayrıca yine küçük yaştaki çocuklar takıntılarını tam olarak tarif edemez. Bu nedenle bunu bir ‘iç ses’ veya ‘iç sıkıntısı’ olarak tarif edebilirler. Bu durum kaygı bozuklukları veya psikotik rahatsızlıklar ile karışabilmektedir. Benzer şekilde kompulsiyonlar dışarıdan anlamsız hareketler olarak algılanabilmektedir. Ve çocuğun bu davranışlarının bir çeşit tik olduğu düşünülebilmektedir.” diye konuştu.

Psikoterapi tedavinin bir parçası olmalı

OKB’nin tedavisinde önerilen yöntemlerin ilaç tedavileri ve psikoterapileridir. Beşenek, “İşlevsellikteki bozulma düzeyi çok ağır olan olgularda ilaç tedavisi mutlaka önerilmektedir. Ve ilacın etkin dozda uzun süreler kullanılması gerektiği belirtiliyor. Hastalığın şiddetinden bağımsız olarak hem hafif hem de ağır olgularda psikoterapinin mutlaka tedavinin bir parçası olması gerektiği kabul ediliyor. Bu açıdan OKB tedavisine etkisi en belirgin psikoterapi çeşidinin “Bilişsel Davranışçı Terapi” olduğunu söyleyebiliriz.” dedi.

Bunu da okumak isteyebilirsiniz. https://www.bebegimleyasam.com/bebek/pandemi-cocuklarda-takintilari-artirdi-mi/

Yorum yazın:

E-mail adresiniz paylaşılmayacaktır.

İlginizi çekebilecek diğer yazılar

Young Asian Pregnant Couple Show Looking Ultrasound Photo Baby Belly Mom Dad Feeling Happy Smiling Peaceful While Take Care Child Lying Sofa Living Room Home 303x178

Tüp bebek transferi sonrası nelere dikkat edilmeli? 

Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Gökalp Öner, tüp bebek tedavisi görmüş ve transferi yapılmış anne

Devamını oku...
1651153217 ASM DrKemalAkpinar Gorseli 303x178

Aşırı hijyen bebeğin bağışıklık sistemini zayıflatıyor

Bebeğin sağlığı aileler için her şeyden önce geliyor. Ailelerin bu hassasiyetle hijyene aşırı önem vererek çocuklarının bağışıklık sistemlerini olumsuz

Devamını oku...
emzirmeyi kolaylaştıran ürünler

Emzirmeyi kolaylaştıran ürünler

Doğumdan çıktığınız anda başlayan emzirme süreci ilk aylarda çeşitli nedenlerle anneyi zorlayabilir. İlk olarak neredeyse her annenin deneyimlediği meme

Devamını oku...

Mobil Menü