Dudak ve damak yarıkları, gelişimi olumsuz etkiliyor

Bebek
damak ve dudak yarıkları

Yalnızca üst dudakta, yalnızca damakta veya ikisinde birden bulunan açıklık olarak tanımlanan dudak ve damak yarıkları, bebeğin büyümesini ve gelişimini olumsuz etkiliyor. Cerrahi müdahalelerle yarık onarımı yapılmaktadır. Ancak uzmanlar dudak damak yarığı olanlarda işitme, dil, konuşma ve beslenme bozuklukları görülebilir uyarısında bulunuyor.

Hamileliğin üçüncü ayında oluşuyor

Dudak ve damak yarıkları (DDY), yalnızca üst dudakta, yalnızca damakta veya ikisinde birden bulunan açıklıktır. Dil ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “Gebeliğin ikinci ayında dudağa, üçüncü ayında damağa ait yapılar birleşir. Bu birleşmenin uygun şekilde gerçekleşmediği durumlarda yarık dudak, yarık damak veya dudak-damak yarığı ortaya çıkar. DDY’de anatomik olarak tüm yapılar bulunmaktadır. Fakat bu yapılar olması gerektiği gibi birleşmemiştir ve normalde olması gerekenden daha küçüktür.” dedi.

Sigara ve alkol kullanımı etkili olabilir

Dil ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “Dudak damak yarıklarının nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Ancak genetik ve çevresel faktörlerin etkisi bulunmaktadır. Örneğin hamileliğin özellikle ilk üç ayında sigara/alkol kullanımı bunlardan birisidir. Ya da virüs maruziyeti ve kullanılan bazı ilaçlar da sayılabilir. Bazen de bir sendroma bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.” diye konuştu.

İşitme, dil, konuşma ve beslenme bozuklukları görülebilir

Dudak ve/veya damak yarıklarında cerrahi müdahalelerle yarık onarımı yapılmaktadır. Yılmaz, “Dudak damak yarığı olanlarda işitme, dil, konuşma ve beslenme bozuklukları görülebilir. DDY’li bebeklerde dil ve konuşma terapistleri ilk andan itibaren beslenme ve yutma takibinde rol oynar. İlerleyen dönemlerde iletişim, dil ve konuşma gelişimini takip edilir. Ve bu alanlarda görülebilecek sorunlara müdahale edilir.” diye konuştu.

Beslenme problemlerine dikkat

DDY’li bir bebekte ilk ele alınması gereken alan beslenmedir. Yılmaz, “Bebekler memeyi veya biberonu kavramakta zorlanabilir. Emme için gerekli olan ağız içi basıncı sağlayamayabilir. Beslenme esnasında alınan süt veya mama bebeğin burnuna kaçabilir ayrıca beslenirken fazla hava yutabilirler. Uygun olmayan pozisyonda beslenen bebeklerde orta kulakla ilgili problemler görülebilmektedir.” uyarısında bulundu.

Bebeğin büyümesi

Emmede güçlük yaşayan bebeklerin beslenmesi uzun sürmektedir. Bu nedenle beslenirken aldıkları enerjiyi beslenme esnasında çabayla harcamaktadırlar. Yılmaz, ”Bu sorunlar bebeğin kilo almasını ve büyümesini etkileyebilmektedir. Bebeğin büyüme ve gelişiminin sağlanması için beslenme pozisyonu, süresi ve sıklığının düzenlenmesi gerekir. Ve uygun beslenme ekipmanın seçilmesi önem taşımaktadır. Bazı durumlarda ameliyata kadar yarığı kapatarak emme ve beslenmenin düzenlenmesini sağlayacak beslenme aparatları ya da yarık genişliğini azaltmak ve burnun şekillendirilmesini sağlamak için kullanılan damak-burun şekillendirme aparatları da uygulanmaktadır.” diye konuştu.

Dil ve konuşma sorunları olur

Dil ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “DDY’li bireylerde ek bir engel/sendrom varlığı, orta kulak enfeksiyonu, işitme kaybı gibi durumlar söz konusu olmadığında dil gelişiminde gecikme beklenmez. Damak onarımı yapılmamış çocuklarda anatomik farklılıklar nedeniyle konuşma sesleri hatalı üretilebilir”dedi.

Dil ve Konuşma Terapisi Uzmanı Ayşegül Yılmaz: “Damak onarımı sonrasında da konuşma seslerinin anatomik sorunlardan ya da yanlış öğrenme nedeniyle devam ettiği görülmektedir. Konuşma seslerinin üretiminde yumuşak damak ve yutağın arka ve yan duvarları birlikte hareket ederek, ses oluşumu için akciğerlerden gelen havayı ağıza veya buruna yönlendirir. 

DDY’li bireylerde bu mekanizma düzgün çalışmadığında ağızdan çıkması gereken seslerde burna hava kaçışı olur. Bu durumda, konuşma genizsi olur. Ağız içinde seslerin oluşumu için yeterli basıncın sağlanamaması nedeniyle konuşma seslerinin arka bölgelerden (gırtlak) çıkarılmasına bağlı olarak ve ağız tavanındaki yarık, hatalı üretim görülmektedir. Burun boşluğundaki darlık veya tıkanmalar sonucunda burundan çıkması gereken seslerin ağız seslerine benzediği de görülebilecek bozukluklar arasındadır.”

İşlevsel bozukluklarda konuşma terapisi öncelikli

Anatomik yapılardan kaynaklanan konuşma bozuklukları için öncelik cerrahi müdahaledir. İşlevsel bozukluklarda ise öncelik konuşma terapisidir.  Yılmaz, “Dil ve konuşma terapistleri DDY’li bireyleri bebeklikten yetişkinliğe kadar takip eder. Erken dönemde beslenme müdahaleleri ve aile bilgilendirmesi şeklinde desteklerken ilerleyen dönemde birebir terapiler gerçekleştirirler.” diye konuştu.

Yorum yazın:

E-mail adresiniz paylaşılmayacaktır.

İlginizi çekebilecek diğer yazılar

Uzay Sergisi

Yarı yıl tatiline renk katacak: NASA Uzay Sergisi

HUPALUPAEXPO tarafından Türkiye’ye getirilen NASA Uzay Sergisi, yarı yıl tatilinde aileleri Metropol İstanbul’a bekliyor. Sergi 7’den 70’e herkesi tarihsel

Devamını oku...
Bebek Gogus Hastalik 3 303x178

Bebeğimin göğsünden hırıltılar geliyor

Yeni bebek sahibi olan anne-babalar doğal olarak bu ilk tecrübelerinde daha pimpirikli olabiliyor. Çevrelerinde bazen abartılı bulunsa bile fazlaca

Devamını oku...
Anne Sutu 5 303x178

Taklidi mümkün değil : Anne sütü

Doğumla birlikte bir mucize dünyaya gelirken diğer bir mucize annenin bedeninde hayat bulmaya başlıyor. Bebeğin gelişimi için çok şey

Devamını oku...

Mobil Menü