Ailelerin büyük problemi, kardeş kıskançlığı

Bebek, Betül Yaman

Kıskançlık, doğal ve evrensel bir duygu olmakla birlikte kişinin sevdiğini başkalarıyla paylaşamamasından kaynaklanmaktadır. Anne ve babasından ilgiyi ve sevgiyi kaybettiğini düşünen çocuk bilinçli olmadan bebekliğine geri dönerek kıskançlığını dışa vurur. Parmak emme, biberonla süt içme, emzik emme, anneyle yatmak isteme ve altını ıslatma bunlardan bazılarıdır. Peki bu süreç nasıl yönetilmeli? Psikolog Betül Yaman kardeş doğmadan önce ve doğduktan sonra kardeş kıskançlığı ile nasıl baş edileceğine dair önerileri de bulundu…

 

Kardeş kıskançlığı kardeşin dünyaya gelmesiyle beraber büyük çocuğun anne ve babanın ilgi ve sevgisini paylaşamaması nedeniyle oluşmaktadır. Yeni gelen kardeşin fizyolojik ihtiyaçları nedeniyle anne ve baba eskisi gibi büyük çocukla vakit geçiremez, ortak etkinlik ve oyun zamanları azalır.  Sonucunda ise büyük çocukta kardeşe karşı kırgınlık ve kızgınlık gibi duygular oluşur. Kardeş kıskançlığı durumunu tetikler. Kardeşin gelmesiyle birlikte başlayan ve en sık görülen davranış bozukluğu gerilemedir. Anne ve babasından ilgiyi ve sevgiyi kaybettiğini düşünen çocuk bilinçli olmadan bebekliğine geri dönerek kıskançlığını dışa vurur. Parmak emme, biberonla süt içme, emzik emme, anneyle yatmak isteme ve altını ıslatma bunlardan bazılarıdır. Kıskançlığı yoğun yaşayan çocuklar kardeşine fiziksel zarar verebilir, bu yüzden birlikte uzun süre yalnız bırakılmamaları önemlidir. Bazen de evde değişen koşullara uyum sağlayamayan çocuk depresyona girebilir; içe kapanabilir, uyku ve yemek düzeni bozulabilir, huzursuz, mutsuz görünebilir, ani öfke patlamaları yaşayıp sakinleşmekte zorlanabilir, baş ağrısı, karın ağrısı, mide bulantısı gibi psikosomatik belirtiler gösterebilir.

 

Kardeş doğmadan önce ve doğduktan sonra kıskançlıkla nasıl baş edilir?

  • Bebek dünyaya gelmeden önce çocuk psikolojik olarak kardeşin gelişine hazırlanmalı içinde kardeşine karşı sevgi oluşturulmaya çalışılmalı bunu yaparken kaygılı olunmamalıdır.
  • Bebek için yapılan hazırlıklarda gerekli olan eşyaların bir kısmı gizli alınabilir bir kısmı da çift alınarak büyük çocuğu da alınabilir.
  • Küçük kardeşe hediye alınırken büyük çocuğa da ihtiyaçlarına göre bir hediye alınabilir.
  • Hamileliğin son zamanlarında ve  doğumdan sonra büyük çocukla ilgilenilemiyorsa onunla ilgilenmesi için bir aile üyesinden yardım istenebilir.
  • Kardeşin gelmesiyle beraber büyük çocuğu kreşe veya anaokuluna göndererek evden uzaklaştırmak doğru değildir.
  • Çocuğun yanında bebeğe aşırı sevgi gösterilerinden kaçınmak gerekir.

 

Sevginizi sözel olduğu kadar fiziksel olarak da ifade edin

  • Alışkanlık haline getirilmiş ödüller ve ayrıcalıklar kardeşin doğumundan sonra devam ettirilmelidir.
  • Hamilelikten önce anne babanın odasında yatan çocuğu doğumdan sonra başka odada yatırmak kadar, hamilelik öncesinde kendi odasında yatmaya alışmış bir çocuğu doğumdan sonra kıskanmasın diye anne baba odasına almak da yanlış bir davranıştır.
  • Bebeğe zarar verir düşüncesiyle çocuk bebekten uzaklaştırılmamalıdır. İsterse bebeğin ihtiyaçları karşılanırken yardım etmesi sağlanabilir. Kardeşine emzik vermesi, üstünü değiştirirken anneye yardım etmesi gibi.
  • Kardeş anlamayacak kadar küçükse eve gelen kişilerin öncelikle büyük çocukla ilgilenmeleri istenebilir.
  • Duygularını bastırmak yerine oyun ve resim yoluyla kardeşe olan duygularını yansıtması sağlayın. Çocuklar, gerçek hayatta ifade edemediklerini oyunda ve resimde yansıtır.
  • Sevginizi sözel olduğu kadar fiziksel olarak da gösterin olumlu davranışlarında sarılın, başını okşayın.
  • Çocuğun kardeşine karşı kıskaçlığı yoğun ve fiziksel olarak zarar verici davranışları varsa dikkatini kardeşinden başka yöne çekebilirsiniz, sportif faaliyete yönlendirmek iyi bir fikir olabilir.

Kardeş kıskançlığı durumlarında uygulanabilecek çözümler;

Ebeveyn olarak kardeş kavgalarında taraf olmaktan kaçının

  • Kardeşler arasında kavga kaçınılmazdır. Birbirlerini zarar verdiklerini gördüğünüzde yanlarına gidip etkin dinleme yöntemiyle taraf tutmadan kavganın nedenini dinleyip sorun açık bir şekilde anlatılarak çözümü çocuklara bırakmak gerekir.
  • Sadece suçlu çocuğa ceza vermek yerine, kavganın çıkmasında aynı derecede suçlu olmalarından yola çıkarak ceza veriliyorsa her çocuğa verilmelidir.
  • Çocuklardan biri fiziksel olarak zarar görmüşse zarar görmüş çocukla ilgilenilmeli diğer çocuğun üzerine gidilmemelidir, zaten o kardeşine zarar verdiği için kendini yeterince suçlu hissediyordur.
  • İyi geçindikleri zaman övülmelidirler, ebeveynden övgüyü tekrar alabilmek için iyi geçinmeye gayret edeceklerdir.

Yorum yazın:

E-mail adresiniz paylaşılmayacaktır.

İlginizi çekebilecek diğer yazılar

ÇOCUKLARA SEBZE SEVDİRMENİN 8 ETKİLİ YOLU

Ispanak, karnabahar, kereviz, bamya ve daha niceleri… Sebzeler içerdikleri vitamin, mineral ve liflerle çocukların sağlıklı büyüme ile gelişimlerinde anahtar

Devamını oku...

Çocuğunuz için doğru ve güvenli içerikleri nasıl seçersiniz?

Doğru ve güvenli medya içerikleriyle çocukların teknoloji ve bilim alanlarında eğitimine odaklanan Da Vinci Televizyon Kanalı CEO’su Ferdinand Habsburg, ailelerin çocuklara uygun medya

Devamını oku...

Gebelikte Şeker Yüklemesinden Çekinmeyin

Hamileliğin son dönemlerinde ortaya çıkan gebeliğe bağlı şeker hastalığı, tedbir alınmadığı takdirde anne sağlığı için ciddi sorunların yanı sıra

Devamını oku...

Mobil Menü